Τετάρτη, 29 Ιουνίου 2016

ΓΙΛΕΚΟ ΧΕΙΜΩΝΑ



ΓΙΛΕΚΟ ΚΑΛΟΚΑΙΡΙΟΥ

















ΣΚΕΠΑΣΜΑ ΠΡΟΣΦΟΡΟΥ























ΜΑΛΛΙΝΕΣ ΚΑΛΤΣΕΣ


ΜΑΞΙΛΑΡΟΘΗΚΕΣ ΓΑΜΟΥ


















ΜΑΝΤΗΛΙ ΝΥΦΗΣ
















ΠΟΔΙΑ ΝΥΦΙΑΤΙΚΗ


















ΠΟΔΙΑ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ


ΠΟΔΙΑ ΓΙΟΡΤΙΝΗ





Τρίτη, 21 Ιουνίου 2016

ΚΑΡΤΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΜΕΡΙΚΗ (1923)






















αρχείο Τραγιανής Ι. Πάντσιου-Μαντά



9-6-1923
Αγαπητέ εξέλφε Θωμά καλος ορίστες
έλαβα τα Μπακσίσια και σας ευ-
καιστώ παρα πολύ. Εξάδελφε σε παρα
καλώ πολή αν σας έχχουν ηπη τήποτε
η άνδρες σε αυτες που πρόκεετε να παν στην
Αμερικήν να μου γράψης πηω γρήγορα, και 
στίλετο το γράμα με κανέναν κερεδζη εκη περνουν 
κερεδζιδες

ΕΤΩΝ 7

φωτογραφία Τραγιανής Πάντσιου-Μαντά (Μάιος 2016)

ΣΤΟ ΠΑΖΑΡΙ ΤΗΣ ΚΑΣΤΟΡΙΑΣ


ΣΤΗΝ ΟΥΡΝΙΤΣΑ, ΠΑΣΧΑ 1938

αρχείο Βασίλη Δούρου





















Στην Ουρνίτσα, Πάσχα 1938.
Όρθιοι από αριστερά: 1. χωροφύλακας Ταξιάρχης Μπαλαμένος 2.& 3. άγνωστοι χωροφύλακες 4. χωροφύλακας Αντώνης Ταταράκης 5. δάσκαλος Παναγιώτης Πασχαλίδης 6. δασάρχης Καραδήμος 7. δάσκαλος Χρήστος Κιτσώνας 8. άγνωστος 9. Δαμιανός Τόσκος 10. άγνωστος 11. Αναστάσης Γκεργκίνης 12. άγνωστος 13. Νίκος Γκίκας 14. Κοσμάς Παστενάρης 15. Δημήτρης Θωμουλάρης 16. Παναγιώτης Ντόντος 17. Πέτρος Δούρος 18. Κοσμάς Νάτες 19. άγνωστος 20. Λάκης Καρατόλης, 21. δάσκαλος Αντώνης Σικαβίτσας 22. Αργύρης Κατσαντώνης 23. Πέτρος Ρασάικος 24. Βασίλης Μάρκος 25. Θωμάς Γκέργκος 26. Δημήτρης Παστενάρης 27. Δαμιανός Γιάντσος 28. Γαβρίλης Τόσκος 29. Λάμπρος Γκούγκος 30. Γρηγόρης Κάλκος 31. Γρηγόρης Λεμπάμης 32. Αλέκος Ντόντος ; 33. Ναούμ Μπάτσος ; 34. Γιώργος Μπακράτσης 35. άγνωστος 36. Θανάσης Σάρος 37. Αργύρης Λάζος 38. Δαμιανός Γιόρες 39. Βασίλης Κώτσος 40. Θωμάς Πελεγάνης.
Κάτω σειρά: 41. γιος του Χρήστου Κιτσώνα 42. Λάζος Ρασάικος 43. Φίλιππας Κιόσες 44. Αναστάσης Παπατόλης με Σωτήρη Παπατόλη 45. Νίκος Γιωβάνης 46. Περικλής Μιλώσης 47. Αντώνης Λιακίμης 48. κόρη του Θωμουλάρη 49. Τράικος Ρέζος 50. Παντελής Καραγιώργος 51. Αναστάσης Κοσέρκας 52. Νικόλας Μέλλιος 53. Γρηγόρης Τόσκος 54.  Μ. Ρασίκος 55. Γιάννης Σκλίφας 56. Δημήτρης Πάντσος 57. Γρηγόρης Ζήσης 58. Αλέκος Στούμας 59. άγνωστος 60. Βασίλης Πάντσος 61. Νικόλας Κάλκος 62. Κώστας Ντόντος. 


Δευτέρα, 20 Ιουνίου 2016

ΠΕΡΠΑΤΟΥΡΑ

αρχείο Τρ. Ι. Πάντσιου-Μαντά

ΛΑΪΝΙΜΠΡΙΚΟ

φωτογραφία Τραγιανής Πάντσιου-Μαντά (1997)

ΣΤΟ ΔΡΟΜΟ - ΚΑΛΝΤΕΡΙΜΙ

αρχείο Τρ. Ι. Πάντσιου-Μαντά



























Στον παλιό δρόμο - καλντερίμι η Θωμαή Πάντσιου

ΒΥΣΣΙΝΙΩΤΕΣ: ΑΝΝΑ ΔΟΥΡΟΥ (1915-2005)


ΒΥΣΣΙΝΙΩΤΕΣ: ΠΕΤΡΟΣ Γ. ΔΟΥΡΟΣ (1911-1948)


ΞΕΝΥΧΤΙΣΜΑ ΝΕΚΡΗΣ

αρχείο Τρ. Ι. Πάντσιου-Μαντά

ΔΗΛΩΣΗ ΖΩΟΥ (1938)

αρχείο Τρ. Ι. Πάντσιου-Μαντά







































Πιστοποιητικό Δήλωσης Ζώου (1938).
...Σήμερον την 24ην του μηνός Φεβρουαρίου του έτους 
1938 ο Θωμάς Παλεγάνης του Χρήστου 
επάγγελμα έχων Γεωργού και διαμένων εν Βυσσινέα 
εδήλωσε ένα βόα, χρώματος καστανόν 
ετών δέκα έξ (16) και αναστήματος 1,15 μ. 
ως ιδιόκτητον...

ΔΕΛΤΙΟΝ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑΣ

αρχείο Τρ. Πάντσιου-Μαντά

Κυριακή, 19 Ιουνίου 2016

ΣΤΑ ΘΕΟΦΑΝΕΙΑ


ΣΤΑ ΘΕΟΦΑΝΕΙΑ
Τελετές και δρώμενα τριών ημερών

Από την παραμονή των Φώτων άρχιζαν όλοι να κατασκευάζουν τις  μπουρίνες. Ήταν δαδιά καμωμένα από μικρές ξύλινες βέργες πεύκων, δεμένες με κόκκινες κλωστές.
Ανήμερα, πρωί-πρωί, έφταναν στην εκκλησία όπου, μετά τη λειτουργία, εξέλεγαν τον Κουμ, αυτόν δηλαδή που θα έβγαζε σε πλειστηριασμό τις εικόνες.
Αμέσως μετά ξεκινούσαν για το ποτάμι με τις μπουρίνες, αρκετά πούπτσε (μικρά ψωμάκια), σακούλες με πίτουρα και φυσικά τις εικόνες που κρατούσαν όσοι είχαν προσφέρει τα περισσότερα στην παράξενη δημοπρασία.
Ο παπάς έριχνε το σταυρό στα νερά, όπου έτρεχαν να βουτήξουν όλοι τα πίτουρα και τα μικρά ψωμάκια. Θα τα πήγαιναν αργότερα τροφή στα ζώα.
Από του παπά το κερί άναβαν τις μπουρίνες, με τις οποίες θα κάπνιζαν τα σπίτια, στάβλους και τ’ άλλα υπάρχοντά τους. Τις κλωστές απ’ τα δαδιά τις κρεμούσαν στα εικονίσματα, να τις έχουν όλο το χρόνο για το ξεβάσκαμα των παιδιών και τη γιατριά των ζώων.
Φυσικά τα εικονίσματα ξαναγύριζαν στην εκκλησία. Αυτός που είχε πιάσει το σταυρό, μαζί με την παρέα του -στολοβάρους τους έλεγαν-, γύριζε όλη μέρα στα σπίτια του χωριού. Στο καθένα έβαζαν να καθήσει πάνω στο στόλτσε (μικρό τρίποδο καρεκλάκι), που κουβαλούσαν μαζί τους, το μικρότερο παιδί της οικογένειας. Τινάζοντάς το στον αέρα, το ψευτοαπειλούσαν να τους μαρτυρήσει τον κρυψώνα των οικονομιών τους ώστε να επωφεληθούν.
Την άλλη μέρα, τ’ Άι-Γιαννιού, ο κάτοχος ενός μικρού σταυρού -θα δούμε παρακάτω πώς τον αποκτούσε- πήγαινε στην εκκλησία κουβαλώντας μια μπουγάτσα μέσα σε ντουρβά. Σαν τελείωνε η λειτουργία, οι επίτροποι θα την κομμάτιαζαν, τοποθετώντας μέσα σε ένα κομμάτι και το μικρό σταυρό. Ο κάθε χωρικός δικαιούταν και το μερίδιό του. Έτσι αυτός που τελικά θα τον εύρισκε θεωρούταν ο νέος τυχερός της χρονιάς και δεχόταν απ’ όλους ευχές.

Το μεσημέρι ο παλαιός κάτοχος έκανε τραπέζι στον παπά και τους επιτρόπους, δωρίζοντας στο σταυρό ο ίδιος και η οικογένειά του διάφορα δώρα και χρήματα. Ακολουθούσε σεργιάνι σ’ όλα τα σπίτια, όπου έπαιρναν δώρα και απαραίτητα ένα πιάτο κάστανα. Το βράδυ ο κάτοχος, αφού κρατούσε τα κάστανα και έδινε στην εκκλησία όλα τα δώρα που είχαν μαζευτεί, παρέδιδε το σταυρουδάκι στον νέο τυχερό που είχε αναδειχθεί το πρωί. Αυτός έπρεπε να το φυλάξει όλο το χρόνο με προσοχή, γιατί τυχόν χάσιμό του σήμαινε μεγάλη συμφορά για όλο το χωριό.

ΤΑ ΡΑΓΟΥΤΣΑΡΙΑ (ΚΑΡΝΑΒΑΛΙΑ)



ΤΑ ΡΑΓΟΥΤΣΑΡΙΑ (ΚΑΡΝΑΒΑΛΙΑ)

Τα καρναβάλια στο χωριό άρχιζαν από την Πρωτοχρονιά. Όπως σε ολόκληρη τη Δυτική Μακεδονία, έτσι και εδώ τελούνταν αυτή την εποχή.
Τα έλεγαν ραγκουτσάρια και οι ρίζες τους χάνονται στους Ρωμαϊκούς χρόνους.  Δημιουργούνταν μπουλούκια μεταμφιεσμένων σε παπάδες, γύφτους, πραματευτάδες, με κουδούνια στο λαιμό και άλλα στολίδια. Έκαναν ψεύτικους γάμους ή μπαίναν στα σπίτια αρπάζοντας ό,τι εύρισκαν και κρεμώντας ό,τι γυναικείο ρούχο συναντούσαν ψηλά σε καλάμια.
Τα ιδιόρρυθμα αυτά καρναβάλια διαρκούσαν έως τα Θεοφάνεια.



ΣΤΗΝ ΠΟΡΤΑ ΤΟΥ ΣΚΛΗΦΑ

αρχείο Τραγιανής Πάντσιου-Μαντά


























Στην πόρτα του Σκλήφα (δεκ. 1980)
Ιωάννης Σαράντης, Δημήτρης Μασσίνης, Πέτρος Αλεξίου

ΜΥΛΟΣ ΝΤΕΝΤΟ-ΑΡΓΚΥΡΕ

αρχείο Βασίλη Δούρου





























Ο μύλος του Αργύρη Μήλιου

3 ΦΙΛΟΙ, 1953

αρχείο Τραγιανής Πάντσιου-Μαντά
























ενθίμιον από μίαν
κιόσια κοσίζοντας ή
τρις φύλη τη 10-6-53

ΠΑΙΔΙΑ ΣΤΗΝ ΟΥΓΓΑΡΙΑ (ΜΠΑΛΑΤΟΝΑΛΜΑΝΤΙ, 1948-49)


ΑΛΩΝΙΣΜΑ 1954

αρχείο Τραγιανής Πάντσιου-Μαντά






















Ενθύμιον
τον αλονιον.
Ελίυφθη τη 24-8-54

Τετάρτη, 15 Ιουνίου 2016

ΑΡΜΕΓΜΑ

αρχείο Τραγιανής Πάντσιου-Μαντά

ΒΡΑΣΙΜΟ ΡΑΚΗΣ































Βράσιμο ρακής.
1. Καζάνι, Ζλέμος και Μπακράτσι
2. Λαμπίκος (για μεταβρασμένη ρακή)

ΤΟ ΣΠΙΤΙ ΤΩΝ ΓΚΟΛΕΓΚΑΣΗ

φωτογραφία Τραγιανής Πάντσιου-Μαντά (Μάιος 2016)

ΣΠΙΤΙΑ ΒΑΛΚΑΝΗ ΚΑΙ ΑΝΔΡΕΟΥ

φωτογραφία Τραγιανής Πάντσιου-Μαντά (Μάιος 2016)

ΤΟ ΣΠΙΤΙ ΤΟΥ ΡΕΖΟΥ

φωτογραφία Τραγιανής Πάντσιου-Μαντά (Μάιος 2016)

ΝΙΟΠΑΝΤΡΕΣ ΤΟ 1930-31

αρχείο Βασίλη Δούρου






































Νιόπαντρες το 1930-31.
Ανθή Καραγιώργου, σύζυγος Αναστάση Καραγιώργου και Αγάπη Σιόλη, σύζυγος Χρήστου Σιόλη.
(Στην Αμερική οι δύο άντρες, ήρθαν και τις παντρεύτηκαν στη Βυσσινιά).

ΤΟΥ ΓΑΜΟΥ

αρχείο Βασίλη Δούρου
   
























Από τα δρώμενα του γάμου: αποστολή δώρων στη νύφη.
Θωμάς Μήλιος, Θανάσης Μήλιος, Ελένη Σίδου, Αγάπη Νάτε, Χρυσούλα Γιάνκου

ΛΙΟΥΛΚΑ (ΚΟΥΝΙΑ)

φωτογραφία Τραγιανής Πάντσιου- Μαντά (1997)

ΒΥΣΣΙΝΙΩΤΕΣ: ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ ΝΑΤΕ